Prawo ponad wszystkim

Hayek – znany głównie jako uhonorowany Nagrodą Nobla ekonomista i twardy zwolennik wolnego rynku – był także, a może przede wszystkim, myślicielem społecznym, który poświęcił życie na projektowanie systemu politycznego, który nie zakłócałby tego, co nazywał ładem spontanicznym. Zauważył, że gdy ludzie działają w sposób nieskrępowany, w wyniku ich działań oddolnie i nie jako wynik czyjegoś świadomego zamysłu wyłania się porządek społeczny. Spisane prawa, pod których rządami znajduje się społeczeństwo, są tego porządku emancją. Chronią wolność i własność oraz zapewniają sprawiedliwe traktowanie, ponieważ te właśnie instytucje ład spontaniczny wytwarza w pierwszej kolejności. Nie są też realizacją czyjegoś interesu, lecz gwarantem, że każdy, kto zechce, może spokojnie realizować swoje interesy w harmonii z innymi. Prawo nie realizuje interesu władzy, danej grupy społecznej, narodu czy nawet całego społeczeństwa, bo to rodzi kłopot z definicją tego interesu. Kto ma niby wiedzieć, pyta Hayek, co jest dla społeczeństwa czy narodu najlepsze?

Sebastian Stodolak http://www.obserwatorfinansowy.pl 2015-12-31 03:03